Muzyka, która opowiada historię. Teresa Mirga i Kałe Bała w Tarnowie

Dziedziniec Muzeum Ziemi Tarnowskiej na jeden wieczór wypełniły dźwięki, które niosły ze sobą nie tylko muzykę, ale również pamięć, tradycję i opowieść o romskim dziedzictwie.

W ramach Dni Tarnowskiego Dziedzictwa odbył się koncert Teresy Mirgi i zespołu Kałe Bała. Scenografię wydarzenia tworzył także niezwykły świadek historii – wóz dawnych taborów cygańskich. Historię tarnowskich Romów przedstawił Adam Bartosz.

To właśnie w takim otoczeniu romska muzyka zabrzmiała szczególnie mocno. Była w niej nostalgia, radość, tęsknota i potrzeba wolności, ale także ogromna żywiołowość. Publiczność mogła poczuć, że tradycja nie jest zamkniętym rozdziałem historii, lecz czymś, co wciąż żyje i potrafi przemawiać do współczesnego odbiorcy.

Centralną postacią koncertu była Teresa Mirga – założycielka, liderka i wokalistka Kałe Bała, a także autorka tekstów i kompozycji. Jej twórczość wyrasta z doświadczeń i codzienności Romów, ale sięga również do duchowości, natury i uniwersalnych emocji. Miłość, tęsknota, wolność czy przywiązanie do własnych korzeni stają się w jej piosenkach historiami, które mogą być bliskie niezależnie od pochodzenia słuchacza.

Kałe Bała nie ogranicza się przy tym do odtwarzania tradycyjnych romskich melodii. Zespół łączy dawne dziedzictwo ze współczesnymi inspiracjami, tworząc muzykę pełną energii i emocji. W ich brzmieniu można odnaleźć również wpływy muzyki bałkańskiej czy flamenco. Dzięki temu koncert staje się czymś więcej niż prezentacją folkloru – jest spotkaniem różnych muzycznych światów.

W skład zespołu, obok Teresy Mirgi, wchodzą Maciej Rybka, którego akordeon i śpiew nadają muzyce charakterystycznego romskiego kolorytu, Piotr Hortmanowicz grający na gitarze flamenco oraz Kuba „Bobas” Wilk, odpowiedzialny za gitarę basową i akustyczną. Każdy z muzyków wnosi do zespołu własną wrażliwość, tworząc brzmienie, w którym tradycja spotyka się z improwizacją i współczesną energią.

Kałe Bała koncertuje nie tylko w Polsce. Zespół pojawia się również na europejskich scenach i festiwalach, docierając do publiczności zainteresowanej muzyką folkową, etniczną i kulturą Romów. Ważną częścią działalności grupy pozostaje również przybliżanie romskiego dziedzictwa oraz przełamywanie stereotypowego spojrzenia na tę społeczność.

Tarnowski koncert miał jednak jeszcze jeden szczególny wymiar. Podczas wydarzenia Adam Andrasz został uhonorowany honorową odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. Wyróżnienie to stało się ważnym i symbolicznym momentem dla środowiska romskiego. Pokazało, że działalność na rzecz kultury, jej ochrony, popularyzowania i budowania porozumienia między społecznościami ma znaczenie wykraczające poza jedno wydarzenie czy jedno środowisko. Odznakę wręczyła posłanka na Sejm RP Urszula Augustyn, która była również inicjatorką przyznania tego wyróżnienia. Ponadto szczególnym momentem wydarzenia było uroczyste wręczenie Teresie Mirdze Brązowego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Odznaczenie wręczyła Dominika Babicz, Kierownik Delegatury Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Tarnowie.

Koncert Teresy Mirgi i Kałe Bała w Tarnowie był więc spotkaniem muzyki i historii. W cieniu muzealnych murów, obok wozu pamiętającego czasy dawnych taborów, zabrzmiały pieśni zakorzenione w romskiej tradycji, ale jednocześnie żywe i współczesne.

Była to muzyka, która nie potrzebowała wielu słów, by opowiedzieć o tożsamości, pamięci i emocjach. Muzyka, która zamiast dzielić – zapraszała do spotkania.

Dni Tarnowskiego Dziedzictwa po raz kolejny pokazały, że dziedzictwo kulturowe nie musi być wyłącznie lekcją historii. Może być również żywym doświadczeniem – takim, które brzmi, porusza i zostaje w pamięci długo po zakończeniu koncertu.

Organizator wydarzenia: Polska Fundacja Kultury i Rozwoju na czele z prezes Joanną Łukasik we współpracy z Adamem Bartoszem i Muzeum Ziemi Tarnowskiej.

Tekst: Lidia Jaźwińska

Foto: R.Czerwiński

Opracowanie: Lidia Jaźwińska