Żywioły w ruchu, nauka w ogniu – finał konkursu „Magia Żywiołów” na Uniwersytecie Jagiellońskim

Nauka rzadko bywa tak namacalna. W sobotę aula Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie miała swoją temperaturę, napięcie i tempo. Finał III edycji ogólnopolskiego konkursu edukacyjnego „Magia Żywiołów na Ziemi i w Kosmosie” pokazał, że inicjatywa Powiatowe Centrum Edukacji w Brzesku wykracza poza szkolne ramy i staje się ważnym projektem popularyzującym naukę w Polsce.

Żywioły wyszły z podręcznika – nauka przez doświadczenie

Aula uniwersytecka zamieniła się w scenę naukowego maratonu. Uczniowie szkół podstawowych, podzieleni na trzy kategorie wiekowe, prezentowali autorskie eksperymenty naukowe związane z czterema żywiołami: ziemią, wodą, powietrzem i ogniem.

To, co zwykle pozostaje teorią, tutaj nabierało realnego wymiaru. Uczestnicy nie tylko odtwarzali doświadczenia, ale przede wszystkim prezentowali własne pomysły, wnioski i sposób myślenia.

Każdy zespół miał siedem minut na prezentację i trzy minuty na odpowiedzi na pytania jury. Krótka forma wymagała precyzji, wiedzy i pewności siebie. To właśnie w tej formule najlepiej było widać różnicę między nauką „z podręcznika” a nauką poprzez doświadczenie.

Pracom jury przewodniczył Jacek Zejma, a w jego skład weszli naukowcy reprezentujący różne ośrodki akademickie, w tym Uniwersytet Śląski, Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz program ESERO Polska. Taki skład podkreślał rangę wydarzenia i jego naukowy charakter.

Konkurs edukacyjny, który łączy szkołę i naukę

Za sukcesem wydarzenia stoi konkretna praca i zaangażowanie wielu osób. Konkurs został zorganizowany wspólnie przez Powiatowe Centrum Edukacji w Brzesku oraz Uniwersytet Jagielloński, skutecznie łącząc środowisko szkolne i akademickie.

Główną organizatorką była Jolanta Sulma – doradczyni metodyczna z fizyki oraz Ambasadorka Edukacji Kosmicznej ESERO Polska, od lat zaangażowana w rozwój edukacji naukowej.

– Chcemy pokazać młodym ludziom, że nauka zaczyna się od ciekawości, ale rozwija się tam, gdzie spotyka się z rzetelnym warsztatem – podkreśla.

Po stronie uczelni kluczową rolę odegrał Piotr Kurzydło z Centrum Dydaktyki WFAIS UJ, współtwórca formuły finału i jego prowadzący. Organizację wspierały również zespoły obu instytucji, w tym dyrektor PCE Tomasz Gurgul.

Finał konkursu „Magia Żywiołów” – więcej niż wyniki

Ogłoszenie wyników nastąpiło o godzinie 15:30. Współprowadząca wydarzenie Katarzyna Ćwiąkała przedstawiła zwycięzców – zespoły z Sosnowca, Bochni i Nowego Sącza.

Jednak w tym przypadku lista laureatów nie oddaje w pełni znaczenia wydarzenia. Najważniejsze były godziny pracy, koncentracji i emocji, które zamieniły uniwersytecką aulę w przestrzeń twórczego myślenia.

W konkursie wzięło udział blisko 150 uczniów z całej Polski. „Magia Żywiołów” pokazuje coś niezwykle istotnego dla współczesnej edukacji – pasji nie da się narzucić, ale można stworzyć warunki, w których naturalnie się rozwija.

Kiedy młody człowiek dostaje przestrzeń do działania, narzędzia i uwagę, zaczyna myśleć samodzielnie. Wtedy nauka przestaje być obowiązkiem, a staje się doświadczeniem.

I być może właśnie to jest najważniejszy efekt tej inicjatywy z Brzeska – nie dyplomy czy wyniki, lecz moment, w którym ktoś po raz pierwszy odkrywa, że fizyka, chemia i astronomia mogą być fascynującym sposobem rozumienia świata.

Info: Marek Kołdras